OPIEKA – prawo upoważniające do działań w cudzym interesie (nie: podmiotowe OPIEKUNA, tylko PODOPIECZNEGO)
-małoletni
-ubezwłasnowolniony CAŁKOWICIE
1/ Zasady:
- dobro dziecka
- powszechności opieki (obowiązkowa, gdy nie ma rodziców; z urzędu, każdy jest zobowiązany lecieć z ozorem)
- państwowego nadzoru opiekuńczego (sąd opiekuńczy)
- w zasadzie bezpłatna
2/ Organy opieki
- sąd opiekuńczy (zwierzchni)
- kurator sądowy (pomocniczy)
- opiekun (wyjątkowo kurator lub zarządca majątku)
3/ POWSTANIE OPIEKI
a/ ustanowienie – SĄD
Opiekę ustanawia się w następujących wypadkach:
1. rodzice dead
2. rodzice nieznani
3. nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych
4. zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej
5. ich władza została zawieszona
6. sąd karny orzekł pozbawienie ich praw rodzicielskich lub opiekuńczych
7. gdy władza rodzicielska nie została ojcu – mimo sądowego ustalenia ojcostwa – przyznana, a nie przysługuje także matce
b/ powołanie opiekuna – zasada: os. fiz. (!!opieka zakładowa – nie ma rozporządzania)
- jednoosobowa lub dwuosobowa (tylko w małżeństwie)
- nie może być opiekunem:
1. kto nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych
2. kto został pozbawiony praw publicznych albo rodzicielskich i opiekuńczych
- może być jeden dla kilku, jeśli nie godzi to w ich interesy
c/ objęcie opieki – przyrzeczenie przed sądem opiekuńczym, opiekun dostaje zaświadczenie (sąd może zwolnić do z ważnych powodów)
4/ TREŚĆ I SPRAWOWANIE OPIEKI.
A/ opieka obejmuje
- pieczę nad osobą (nadzór, zezwolenia, musi wysłuchać pupila)
- zarząd majątkiem
- reprezentację pupila
b/ ex lege stały nadzór sądu (zezwolenie na wszystkie ważniejsze sprawy musi mieć)
1. w postaci regularnych kontroli działalności opiekuna
2. nadzór doraźny – konkretne zarządzenia (grzywna grozi)
3. ustanowienie kuratora zastępującego opiekuna (przeszkoda tymczasowa)
4. nadzór akceptacyjny (zezwolenia)
c/ opiekun odpowiada wobec os. 3 za winę w nadzorze, a wobec pupila ex contractu za szkodę wyrządzoną nienależytym sprawowaniem opieki (przedawnienie 3 lata od ustania opieki / zwolnienia opiekuna)
d/ środki nadzoru SĄDU OPIEKUŃCZEGO
a. zaznajamianie się przez sąd na bieżąco z działalnością opiekuna
b. udzielanie mu wskazówek
c. żądanie od opiekuna wyjaśnień
d. składanie przez niego sprawozdań – 1 na rok
e. przedstawianie rachunków z zarządu majątkiem pupila – 1 na rok
5/ KONIEC OPIEKI
a/ USTANIE OPIEKI:
- małoletni – pełnoletni
- przywrócenie nad nim władzy rodzicielskiej
- małoletni umiera
b/ WYGAŚNIĘCIE FUNKCJI OPIEKUNA:
- z ustaniem opieki
- śmierć opiekuna
- zwolnienie przez sąd (zwrot zaświadczenia)
c/ SKUTKI a/ i b/
1. problem oddania przez opiekuna osobie do tego powołanej majątku małoletniego (art. 174)
2. kwestia rozliczenia się przez niego z zarządu tym majątkiem – w ciągu 3 mcy rachunek końcowy, tylko osobiście
3. problem załatwiania przez niego w okresie przejściowym pilnych spraw związanych z opieką – pilne sprawy ma obowiązek prowadzić dalej, przy ustaniu opieki dotyczy to tylko majątkowych
