Archive for May, 2008

Władza rodzicielska

Thursday, May 15th, 2008

WŁADZA RODZICIELSKA – wykonywanie zgodne z dobrem dziecka i interesem społecznym

1/ Powstaje od urodzenia, wyjątki:
1. ubezwłasnowolnieni, pozbawieni praw rodzicielskich lub opiekuńczych
2. matka, która nie jest w sensie prawnym znana
3. uznanie – od daty, w której uznanie stało się skuteczne
4. sądowe ustalenie ojcostwa – gdy przyzna mu ją sąd
2/ Treść:
a/ piecza
b/ zarząd majątkiem (cz. faktyczne + cz. prawne + cz. procesowe)
- zwykły zarząd (zezwolenie sądu na przekroczenie)
- czysty dochód: na dziecko, nadwyżki – na potrzeby rodziny
c/ reprezentowanie dziecka ® wyjątki:
1. przy czynnościach prawnych między dziećmi pozostającymi pod władzą rodzicielską
2. przy czynnościach prawnych między dzieckiem a 1 z rodziców lub jego małżonkiem.
Wyjątki:
a. czynność polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka
b. dotyczy należnych dziecku środków utrzymania i wychowania (alimenty)
3/ Odpowiedzialność odszkodowawcza
® wobec dziecka: deliktowa i kontraktowa
® wobec os. 3: z reguły deliktowa
4/ Postaci rozstrzygnięć przy ingerencji:
1. pozbawienie władzy rodzicielskiej – trwała przeszkoda albo złe wykonywanie
2. ingerencja sądu karnego – kara dodatkowa przy niektórych przestępstwach lub środek zabezpieczający dla pijaka
3. zawieszenie wł. rodz. – przejściowa przeszkoda, opiekun
4. ograniczenie władzy z powodu nienależytego jej wykonywania – zarządzenie sądu
5. ingerencja sądu rodzinnego w trybie ustawy z 1982r o postępowaniu w sprawach nieletnich, odpowiadają przy demoralizacji
6. ograniczenie władzy 1 z rodziców gdy nie mogą jej wykonywać wspólnie

5/ Ustanie władzy rodzicielskiej
a/ zmiany w sytuacji osobistej dziecka lub rodziców (śmierć, ubezwłasnowolnienie, dorosło)
b/ orzeczenia sądowe powodujące zmianę w stanie cywilnym
c/ orzeczenia sądowe wyłączające władzę rodzicielską

6/ Pozostałe stosunki rodzice – dzieci
a/ wzajemne wspieranie się
b/ osobista styczność
c/ nazwisko
Zmiana nazwiska też w trybie administracyjnym; imię można zmienić w ciągu 6 m-cy od aktu urodzenia
1. zasada – nazwisko ojca. Oświadczenia w sprawie nazwisk dzieci przy okazji ślubu. Bachory z tego samego małżeństwa tak samo powinny się nazywać
2. bachor 14 letni powinien się wypowiedzieć co do zmiany
3. dziecko uznane przez ojca – jego nazwisko, ale niekoniecznie
4. sądowe ustalenie ojcostwa – brak nabycia nazwiska ojca z automatu. Na wniosek dziecka lub matki
5. ojcostwo nieustalone – nazwisko matki
6. oboje rodzice nieznani – nadaje sąd opiekuńczy
7. nazwisko ojczyma – na wniosek jego i matki, chyba że nosi już nazwisko ojca, chyba że na skutek sądowego ustalenia..

Przysposobienie

Saturday, May 10th, 2008

1. Przesłanki:
Odnoszące się do przysposobionego
a. jedynie osoba małoletnia, w chwili składania wniosku o przysposobienie. Ustawa nie zakazuje przysposabiania dzieci mających rodziców, z tym że sąd powinien się w takich wypadkach jeszcze uważniej pochylić nad losem
b. Zgoda przysposabianego, który skończył 13 lat, chyba że jest chory psychicznie albo wychowując się w rodzinie nie wie że nie jest ich dzieckiem
c. Nie można orzec przysposobienia po śmierci dziecka
d. Tylko dla dobra przysposabianego

Dotyczące przysposabiającego
a. zgoda w postaci wniosku – prawo osobiste (jedyna osoba legitymowana czynnie)
b. odpowiednia różnica wieku (co najmniej około 18 lat, górnej granicy nie ma)
c. pełna zdolność do czynności prawnych
d. odpowiednie właściwości osobiste
e. przysposabiający musi być żywy. Wyjątki:
- jeśli z żądaniem przysposobienia wystąpiło małżeństwo
- następnie 1 z nich zmarł
- drugi dalej chce adoptować
- między żywym, zmarłym i dzieckiem powstała więź
na miejsce zmarłego wchodzi kurator
f. możliwość wychowywania dziecka bez nadmiernego dla przysposabiającego uszczerbku

Dot. os. 3, których przysposobienie dotyka (muszą się zgodzić)
a. rodziców dziecka (muszą się zgodzić, gdy mają władzę rodzicielską ograniczoną lub zawieszoną lub nie mają zd. Pr, dopiero po 6 tygodniach od urodzenia, można ją odwołać przed wszczęciem sprawy
b. małżonka przysposabiającego
c. opiekuna dziecka

2. Tryby przysposobienia

A/ kontraktowy
B/ sądowy: u nas: postępowanie nieprocesowe, szczególny tryb właściwy dla sądu opiekuńczego
Udział zainteresowanych (są wyjątki)
3. Skutek przysposobienia konstytutywny ex tunc
4. Trzy postacie przysposobienia:

  • NIEPEŁNE – Nie niweczy to powiązań z rodzinąAnonimowe nie może być
  • PEŁNE (rozwiązywalne)- Nowy stan cywilny przysposobionego, ale nie traci staregoRozwiązywalneUtrata władzy rodzicielskiej przez rodziców naturalnych jest ostatecznaSposoby utajnienia1/ wzmianka w akcie ur., której nie podaje się w odpisach2/ nowy akt urodzenia.
  • PEŁNE (nierozwiązywalne, całkowite) – Anonimowe1/ utrata dotychczasowego stanu cywilnego – nie można ustalać2/ ujawnienie starego aktu ur. Tylko na żądanie sądu i pełnoletniego dziecka3/ nowe nazwisko4/ nie stoi na przeszkodzie ponowne przysposobienie za życia przysposabiającego5/ nie może małżonek6/ dziedziczenie na zas. Ogólnych7/ nierozwiązywalne

5. ADOPCJA ZAGRANICZNA – konwencja o prawach dziecka z 1991r stosowana bezpośrednio. Polskie dziecko może wyjechać za granicę tylko, gdy w kraju nie można znaleźć rodziców, chyba że jedzie do krewnych (powinowatych) lub ktoś adoptował już rodzeństwo

6. ROZWIĄZANIE PRZYSPOSOBIENIA
A/ całkowicie bezskuteczne, gdy ktoś adoptował – własne dziecko lub już przysposobione
B/ nie można umową ani na zgodny wniosek stron
C/ proces o rozwiązanie przysposobienia
Legitymowani: przysposobiony (ew. kurator), przysposabiający, prokurator (przeciwko obojgu)
D/ brak ograniczenia terminem (niedopuszczalne po śmierci przysposabiającego, chyba że zmarł w trakcie procesu)

7. PRZESŁANKI ROZWIĄZANIA
A/ ważne powody: rozkład więzi rodzinnej, odnalezienie rodziców małoletniego, rozwód przysposabiających
B/ dobro małoletniego dziecka
C/ wina – nie może żądać rozwiązania strona, która zawiniła

8. SKUTKI – wyrok konstytutywny ex nunc (!art. 126§1)
Wyjątki od zasady ustania skutku przysposobienia przez jego rozwiązanie:
1/ nazwisko – zachowuje (z ważnych powodów sąd może zezwolić na powrót do starego
2/ imię j.w.
3/ sąd może utrzymać obowiązek alimentacyjny