1. Przesłanki:
Odnoszące się do przysposobionego
a. jedynie osoba małoletnia, w chwili składania wniosku o przysposobienie. Ustawa nie zakazuje przysposabiania dzieci mających rodziców, z tym że sąd powinien się w takich wypadkach jeszcze uważniej pochylić nad losem
b. Zgoda przysposabianego, który skończył 13 lat, chyba że jest chory psychicznie albo wychowując się w rodzinie nie wie że nie jest ich dzieckiem
c. Nie można orzec przysposobienia po śmierci dziecka
d. Tylko dla dobra przysposabianego
Dotyczące przysposabiającego
a. zgoda w postaci wniosku – prawo osobiste (jedyna osoba legitymowana czynnie)
b. odpowiednia różnica wieku (co najmniej około 18 lat, górnej granicy nie ma)
c. pełna zdolność do czynności prawnych
d. odpowiednie właściwości osobiste
e. przysposabiający musi być żywy. Wyjątki:
- jeśli z żądaniem przysposobienia wystąpiło małżeństwo
- następnie 1 z nich zmarł
- drugi dalej chce adoptować
- między żywym, zmarłym i dzieckiem powstała więź
na miejsce zmarłego wchodzi kurator
f. możliwość wychowywania dziecka bez nadmiernego dla przysposabiającego uszczerbku
Dot. os. 3, których przysposobienie dotyka (muszą się zgodzić)
a. rodziców dziecka (muszą się zgodzić, gdy mają władzę rodzicielską ograniczoną lub zawieszoną lub nie mają zd. Pr, dopiero po 6 tygodniach od urodzenia, można ją odwołać przed wszczęciem sprawy
b. małżonka przysposabiającego
c. opiekuna dziecka
2. Tryby przysposobienia
A/ kontraktowy
B/ sądowy: u nas: postępowanie nieprocesowe, szczególny tryb właściwy dla sądu opiekuńczego
Udział zainteresowanych (są wyjątki)
3. Skutek przysposobienia konstytutywny ex tunc
4. Trzy postacie przysposobienia:
- NIEPEŁNE – Nie niweczy to powiązań z rodzinąAnonimowe nie może być
- PEŁNE (rozwiązywalne)- Nowy stan cywilny przysposobionego, ale nie traci staregoRozwiązywalneUtrata władzy rodzicielskiej przez rodziców naturalnych jest ostatecznaSposoby utajnienia1/ wzmianka w akcie ur., której nie podaje się w odpisach2/ nowy akt urodzenia.
- PEŁNE (nierozwiązywalne, całkowite) – Anonimowe1/ utrata dotychczasowego stanu cywilnego – nie można ustalać2/ ujawnienie starego aktu ur. Tylko na żądanie sądu i pełnoletniego dziecka3/ nowe nazwisko4/ nie stoi na przeszkodzie ponowne przysposobienie za życia przysposabiającego5/ nie może małżonek6/ dziedziczenie na zas. Ogólnych7/ nierozwiązywalne
5. ADOPCJA ZAGRANICZNA – konwencja o prawach dziecka z 1991r stosowana bezpośrednio. Polskie dziecko może wyjechać za granicę tylko, gdy w kraju nie można znaleźć rodziców, chyba że jedzie do krewnych (powinowatych) lub ktoś adoptował już rodzeństwo
6. ROZWIĄZANIE PRZYSPOSOBIENIA
A/ całkowicie bezskuteczne, gdy ktoś adoptował – własne dziecko lub już przysposobione
B/ nie można umową ani na zgodny wniosek stron
C/ proces o rozwiązanie przysposobienia
Legitymowani: przysposobiony (ew. kurator), przysposabiający, prokurator (przeciwko obojgu)
D/ brak ograniczenia terminem (niedopuszczalne po śmierci przysposabiającego, chyba że zmarł w trakcie procesu)
7. PRZESŁANKI ROZWIĄZANIA
A/ ważne powody: rozkład więzi rodzinnej, odnalezienie rodziców małoletniego, rozwód przysposabiających
B/ dobro małoletniego dziecka
C/ wina – nie może żądać rozwiązania strona, która zawiniła
8. SKUTKI – wyrok konstytutywny ex nunc (!art. 126§1)
Wyjątki od zasady ustania skutku przysposobienia przez jego rozwiązanie:
1/ nazwisko – zachowuje (z ważnych powodów sąd może zezwolić na powrót do starego
2/ imię j.w.
3/ sąd może utrzymać obowiązek alimentacyjny